Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trực tiếp làm công tác giảng dạy tại trường mầm non luôn là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, được nhà trường luôn quan tâm thực hiện, với nội dung và hình thức phong phú. Trong các hình thức bồi dưỡng chuyên môn thì sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là 1 hoạt động được tổ chuyên môn luôn quan tâm thực hiện có hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng cho toàn thể đội ngũ giáo viên trong tổ, đáp ứng nhu cầu chăm sóc giáo dục trẻ trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay.

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN

THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

 Đọc bài Lưu

Trường mầm non An Hà là ngôi trường có khuôn viên sư phạm khá khang trang, sạch đẹp, đội ngũ cán bộ quản lý năng động, nhiệt tình, luôn đổi mới sáng tạo trong cách quản lý, tận tâm với công việc, đội ngũ giáo viên luôn yêu nghề mến trẻ, nỗ lực phấn đấu học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

Trong nhiều năm trở lại đây, các cán bộ giáo viên nhà trường luôn thống nhất những quan điểm chăm sóc giáo dục trẻ sao cho kết quả đạt được trên trẻ ở mức tốt nhất, một trong số đó là: Muốn trò học tốt cần phải có người thầy giỏi, nắm vững chuyên môn, có kiến thức sâu rộng, nắm bắt được tâm sinh lý của trẻ, để từ đó tổ chức tốt các họat động học tập cho trẻ, nhằm giúp cho trẻ có thể chủ động, tích cực tham gia hoạt động học tập. Chính vì thế, công tác nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên là vấn đề cấp thiết mà Ban giám hiệu trường mầm non An Hà luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao tới các tổ chuyên môn. 

Nhà trường chỉ đạo tổ chuyên môn thực hiện nghiêm túc, có chất lượng hoạt động sinh hoạt chuyên môn tổ, đảm bảo đủ ít nhất 2 lần trong tháng, mỗi lần sinh hoạt phải đảm bảo đúng lịch, mỗi tiết dạy phải đảm bảo chất lượng về nội dung truyền đạt, hình thức thực hiện sao cho trẻ hào hứng tham gia và đạt kết quả cao nhất, ngoài ra trẻ phải được đảm bảo an toàn. Các đồng chí lãnh đạo phụ trách chuyên môn nhà trường luôn nhấn mạnh đến các giáo viên ở các tổ chuyên môn: Đây là hoạt động học tập lẫn nhau, học tập trong thực tế, kết nối lý thuyết với thực hành, giữa ý tưởng và thực tế. Vì vậy, yêu cầu giáo viên chủ động tham gia vào tất cả các khâu từ chuẩn bị, thiết kế bài học, dạy thực nghiệm, dự giờ, chia sẻ ý kiến với đồng nghiệp. Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch cụ thể, tổ chức từng bước trong quy trình kỹ lưỡng, có đánh giá, rút kinh nghiệm.

Hoạt động này quả thực rất thiết thực, giúp giáo viên tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình giảng dạy. Với họat động sinh hoạt chuyên môn, giáo viên được đóng góp xây dựng những kinh nghiệm qua việc giảng dạy của mình. Từ nhiều ý kiến đóng góp, xây dựng của giáo viên đúc kết lại để tháo gỡ vướng mắc trong quá trình giảng dạy,  cũng chính là bài học kinh nghiệm quý báu được nhân rộng ra cho toàn thể đội ngũ giáo viên trong nhà trường.

Trong những năm học gần đây, tổ chuyên môn và nhà trường đã đổi mới và áp dụng thực hiện sinh hoạt chuyên môn  theo nghiên cứu bài học. Song, việc tổ chức “Sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học” là một hình thức mới, để thực hiện được: “Sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học” giáo viên cần nắm chắc sự khác nhau giữa sinh hoạt chuyên môn truyền thống và sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, cần tham gia tích cực vào sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, mạnh dạn và kiên trì áp dụng những điều đã học từ sinh hoạt chuyên môn vào bài học hàng ngày. Cụ thể các bước sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học mà tổ chuyên môn của trường mầm non An Hà đã áp dụng như:

Bước 1 - Chuẩn bị và thiết kế bài học minh hoạ:

          Bước này tập trung vào xây dựng kế hoạch cho buổi sinh hoạt chuyên môn và thiết kế bài dạy minh hoạ, thảo luận chi tiết, cụ thể lựa chọn bài dạy, thời gian tiến hành bài dạy, lớp thực hiện bài dạy minh họa, GV thực hiện dạy minh họa. Phân công giáo viên hỗ trợ GV dạy minh họa.

           Việc chuẩn bị bài dạy là nhiệm vụ chung của tất cả các thành viên trong tổ chuyên môn, cùng nhau thảo luận chi tiết về đề tài, mục tiêu bài học (dựa vào chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình), thể loại bài học, nội dung bài học, các phương pháp, phương tiện dạy học, cách tổ chức dạy học phân hóa theo khả năng, tâm lý của trẻ, cách rèn kĩ năng, hướng dẫn trẻ vận dụng kiến thức đã học, kỹ năng đã được rèn … để giải quyết tình huống thực tiễn..., đồng thời dự kiến những thuận lợi, khó khăn của trẻ khi tham gia các hoạt động học tập, các tình huống có thế xảy ra và cách xử lý.

Tổ trưởng chuyên môn giao cho một giáo viên trong tổ lập kế hoạch bài học nghiên cứu. Sau đó, trao đổi với các thành viên trong tổ để bổ sung, chỉnh sửa cho hoàn chỉnh. Các thành viên khác có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch chi tiết cho việc quan sát và thảo luận sau khi tiến hành bài học nghiên cứu.

 

                                                                            Các thành viên trong tổ họp chuẩn bị bài dạy

                             Một số hình ảnh trong phần thảo luận khi thiết kế bài dạy

Các thành viên trong tổ chuẩn bị đồ dùng cho bài dạy

 

Bước 2 - Thực hiện bài học minh hoạ và tiến hành dự giờ, quan sát diễn biến quá trình học tập của trẻ.

       Sau khi hoàn thành việc xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết, giáo viên sẽ dạy minh họa bài học nghiên cứu ở 1 lớp đã chuẩn bị trước. Bước này tập trung vào việc thu thập những minh chứng về việc học tập của trẻ.

Sau khi tổ chuyên môn cùng nhau hoàn chỉnh kế hoạch chi tiết của bài học nghiên cứu, một giáo viên sẽ dạy bài học nghiên cứu ở một lớp học cụ thể, các giáo viên còn lại trong nhóm tiến hành dự giờ và ghi chép thu thập dữ liệu về bài học. Khi thực hiện dự giờ, các giáo viên trong các tổ chuyên môn rất tuân thủ các nguyên tắc dự giờ SHCM theo NCBH: Không làm ảnh hưởng đến việc học tập của trẻ; không gây khó khăn cho giáo viên  đang dạy; khi dự giờ luôn tập trung vào quan sát việc học của trẻ, hành vi, thái độ, phản ứng của trẻ trong giờ học, cách làm việc nhóm trẻ, những khó khăn vướng mắc của trẻ gặp phải... Quan sát tất cả đối tượng trẻ, tránh không “bỏ rơi” việc quan sát trẻ nào…

Các giáo viên trong tổ chuyên môn khi dự giờ cũng luôn có ý thức học tập, hiểu và thông cảm với khó khăn của giáo viên của tổ đang thực hiện dạy, luôn đặt mình vào vị trí của đồng nghiệp để phát hiện những khó khăn trong việc học của trẻ và cùng nhau tìm cách giải quyết. Trong quá trình dự giờ, các giáo viên được các đồng chí tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn lưu ý các giáo viên trong tổ cần luyện tập cách quan sát và suy nghĩ về việc học của trẻ, phán đoán nhanh nhạy, chính xác để điều chỉnh việc dạy cho phù hợp với việc học của trẻ; hình thành thói quen lắng nghe, rèn luyện cách chia sẻ ý kiến để thiết lập mối quan hệ đồng nghiệp thân thiện, cộng tác và học tập lẫn nhau.

                                                                                                    Giờ học của cô và trẻ (Bước 2)

Bước 3 - Chia sẻ, suy ngẫm và thảo luận về bài học minh hoạ. 

Các đồng chí tổ trưởng tổ chuyên môn của trường mầm non An Hà luôn nhận thức rõ triết lý về SHCM theo nghiên cứu bài học như: Đảm bảo cơ hội học tập cho mọi em học sinh; đảm bảo các cơ hội phát triển chuyên môn cho mọi giáo viên. Bởi lẽ, ảnh hưởng, tác động của việc dự giờ đối với người dạy và người dự giờ phụ thuộc chủ yếu vào việc tổ chức thực hiện bước 3.

Sau khi tổ đã thực hiện xong bước 2, khi tiến hành bước 3, người chủ trì là đồng chí Tổ trưởng tổ chuyên môn. Đồng chí nêu mục đích thảo luận bài dạy.  Sau đó, đồng chí giáo viên dạy minh họa phát biểu, trình bày mục tiêu cần đạt của bài học, những ý tưởng thay đổi về nội dung, phương pháp, đồ dùng dạy học để phù hợp với trẻ và cảm nhận sau khi dạy, sự hài lòng, những băn khoăn khó khăn khi thực hiện bài dạy.

           Cuối cùng là sự chia sẻ ý kiến về giờ học của giáo viên trong tổ khi dự giờ. Các đồng chí giáo viên dự giờ trong tổ đưa ra các ý kiến nhận xét, góp ý về bài dạy theo tinh thần trao đổi, chia sẻ, lắng nghe mang tính xây dựng. Mỗi ý kiến đóng góp đưa ra là những chia sẻ về thực tế việc học của trẻ, tập trung vào những gì mà trẻ làm được hay chưa làm được. Phân tích việc học cụ thể, nhận xét kĩ lưỡng về việc học của trẻ trong suốt quá trình trẻ tham gia hoạt động, có minh chứng trên hình ảnh (Trẻ đã thực hiện tốt hay chưa tốt). Trên cơ sở đó, làm rõ những điều đã học tập được, chia sẻ những băn khoăn, những kinh nghiệm hay những đề xuất nhằm giúp học sinh học tốt hơn thông qua đánh giá. Từ đó mỗi đồng chí giáo viên sẽ cùng nhau học tập và chia sẻ kinh nghiệm để nâng cao chuyên môn.

 

Ảnh tổ chuyên môn cùng suy nghĩ thảo luận về bài dạy

 * Áp dụng

Sau khi bước 3 đã hoàn thành, các giáo viên trong tổ chuyên môn đều có ý thức chắt lọc kinh nghiệm chuyên môn riêng cho mình, tiếp tục suy nghĩ,  nghiên cứu, áp dụng vào các tiết dạy sau này của mình để phát triển trình độ chuyên môn của chính bản thân và có thể chia sẻ kinh nghiệm cho các đồng nghiệp.

Trong học kỳ I năm học 2021 – 2022 trường mầm non An Hà đã thực hiện đúng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học của các tổ chuyên môn. Ở mỗi một tiết dạy đều được các cán bộ quản lý nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn thực hiện đúng theo các bước, theo kế hoạch về cả thời gian và nội dung. Cô giáo Hà Thị Hoàn – Giáo viên tổ mẫu giáo 5 – 6 tuổi chia sẻ: “Với phương pháp đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng NCBH, tôi đã được trải nghiệm nhiều hơn trong cách làm việc theo nhóm, học được cách chia sẻ và học hỏi chuyên môn với đồng nghiệp, thêm phần gắn bó đoàn kết với đồng nghiệp; học được cách phân tích, rút ra kết luận, sửa đổi qua những gì quan sát được trên trẻ. Đồng thời, nâng cao chất lượng chuyên môn của giáo viên”.

 

        Bước sang học kỳ II, trong thời gian học sinh nghỉ dịch, việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ, giáo viên nhà trường vẫn luôn được Ban giám hiệu chú trọng, quan tâm chỉ đạo các tổ bồi dưỡng chuyên môn cho tổ viên. Dưới đây là một số hình ảnh của buổi sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học (Bước 1) của tổ 3- 4 tuổi được tổ chức thực hiện chiều nay, ngày 18/3/2022:                        

 

             Thông qua việc áp dụng, đổi mới “Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học” thì việc sinh hoạt chuyên môn của các tổ chuyên môn trong nhà trường đã được nâng cao. Giáo viên được phân công dạy đã chủ động, sáng tạo, tự tin hơn khi tổ chức các hoạt động, còn các đồng chí giáo viên dự thì cũng đã đổi mới về cách đánh giá giờ dạy, linh hoạt áp dụng vào giờ học tại lớp mình, chất lượng chuyên môn của giáo viên ngày càng nâng cao, trẻ ngày càng ngoan ngoãn và học giỏi hơn.

Tác giả: Đồng Thị Huy